Gdy funkcjonują prawidłowo i nic im nie dolega, krew w ciele przepływa bez przeszkód. Niestety, również żyłom zagrażają choroby, które mogą zakłócić funkcjonowanie skomplikowanego układu krwionośnego doprowadzając do groźnych dla życia powikłań.

Zakrzepica żylna to choroba trudna do zdiagnozowania, gdyż w wielu przypadkach rozwija się bezobjawowo. Nie oznacza to jednak, że wolno ją zbagatelizować. Jeżeli oderwany od ściany naczynia krwionośnego zakrzep wraz z krwią  przemieści się w kierunku serca i płuc może spowodować zamknięcie tętnicy płucnej doprowadzając do nagłego zgonu. Mniej niebezpieczne są niewielkie zakrzepy, jednak i one mogą zatykać mniejsze żyły płucne wywołując zaburzenia w funkcjonowaniu układu oddechowego i utrudniając prawidłowe oddychanie.   

Groźny zakrzep

Uszkodzenie delikatnej ściany naczyń krwionośnych  wywołuje reakcję w efekcie której w miejscu urazu osadzają się liczne płytki krwi. Utworzona w ten sposób skrzeplina umiejscowiona najczęściej w żyłach głębokich podudzia powoli rozrasta się (nawet do żyły podkolanowej i udowej) powodując zwężenie światła naczynia krwionośnego i utrudniając swobodny przepływ krwi. Na szczęście często w takiej sytuacji naczynie krwionośne udrażnia się bez interwencji lekarza- zakrzep wchłania się, a krew na powrót przepływa swobodnie. Jednak nawet samoistnie wchłonięta skrzeplina nie pozostaje bez wpływu na kondycję żył. W miejscu gdzie znajdował się zakrzep wewnętrzne ściany żył pozostają zniekształcone- dotąd gładki śródbłonek staje się nierówny, co zwiększa prawdopodobieństwo powstania nowych zakrzepów.
Niestety, w skrajnych wypadkach powstająca w żyłach skrzeplina może doprowadzić do zgonu. Może się bowiem zdarzyć, że  fragment przyczepionego do ściany naczynia krwionośnego zakrzepu z czasem oderwie się i wraz z krwią dotrze do serca, a następnie płuc doprowadzając do zatoru tętnicy płucnej i w efekcie do śmierci.

Predyspozycje

Prawdopodobieństwo zapadnięcie na zakrzepicę wzrasta wraz z wiekiem. Im jesteśmy starsi tym naczynia krwionośne są w gorszej kondycji- ściany żył tracą elastyczność i występują skłonności do zalegania krwi w naczyniach krwionośnych. Dlatego na powstanie choroby narażone są w szczególności osoby, które ukończyły 40 rok życia.
Nie oznacza to jednak, że osób młodych schorzenie to nie dotyka. Do grupy podwyższonego ryzyka należą również kobiety w ciąży, a także stosujące hormonalną terapię antykoncepcyjną.
Nie bez wpływu na powstanie choroby pozostaje także palenie papierosów czy otyłość oraz brak aktywności fizycznej. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby prowadzący statyczny styl życia- przesiadujące przez wiele godzin za biurkiem czy też osoby po przebytych operacjach zmuszone do pozostawać przez dłuższy czas w pozycji leżącej. Podobnie niesprzyjającym czynnikiem jest pozostawanie przez kilkanaście godzin na dobę w pozycji stojącej połączonej z ciężką pracą fizyczną. Powyższe zachowania utrudniają przepływ krwi w kończynach dolnych i sprzyjają zaleganiu jej w żyłach.
   
Diagnoza

Do najczęstszych objawów choroby, które powinny skłonić do konsultacji lekarskiej należą ból w okolicy łydek i ud, któremu często towarzyszy obrzęk i opuchnięte kostki. Ponadto, u niektórych chorych skóra na nodze może być lekko zaczerwieniona, a żyły powierzchniowe poszerzone. Wystąpienie powyższych symptomów może świadczyć o zaburzonym przepływie krwi w kończynach dolnych, który może, choć nie musi być wynikiem rozwijającej się zakrzepicy żylnej.
Aby to stwierdzić konieczne jest wykonanie kilku badań. Najczęściej poza oceną wyglądu nogi lekarz wykonuje USG doppler, które stanowi podstawowe badanie w diagnostyce chorób układu krążenia. Dzięki niemu można stwierdzić jakość przepływu krwi w naczyniach krwionośnych i wykryć ewentualne zmiany go utrudniające. Lekarz może zlecić również wykonanie badania RTG po uprzednim podaniu do żył kontrastu (flebografia) oraz koagulogramu, a więc badania krwi polegającego na oznaczeniu liczby płytek krwi.

Leczenie

W przypadku postawienia diagnozy potwierdzającą zakrzepicę żylną konieczne jest podjęcie natychmiastowego leczenia. Rodzaj zastosowanej terapii zależeć będzie od stopnia zaawansowania choroby. Najczęstszym sposobem leczenia jest podawanie pacjentowi leków przeciwzakrzepowych. Mają one na celu rozpuszczenie zagrażającego zdrowiu zakrzepu i niedopuszczenie do powstania kolejnych. W tym celu stosuje się podskórne zastrzyki z heparyny. Leku, który rozrzedza krew i w ten sposób zmniejsza ryzyko powstawania nowych skrzeplin. Po zakończeniu podawania leków w postaci zastrzyków, dalsze leczenia polega na przyjmowaniu doustnych środków o właściwościach rozrzedzających krew.   
W bardziej zaawansowanych przypadkach choroby, w których leczenie farmakologiczne nie przynosi oczekiwanych rezultatów zaleca się leczenie chirurgiczne, polegające na wprowadzeniu do żyły filtru mającego za zadanie zatrzymywać zakrzepy płynące w kierunku żył.