Większość z nas boi się starzenia i starości, która często kojarzona jest z chorobami, złym samopoczuciem, zniedołężnieniem, bólem czy uzależnieniem od innych. Każdy z nas chciałby jak najdłużej cieszyć się zdrowiem i zachować młody wygląd. W latach 80. XX wieku w Stanach Zjednoczonych narodziła się nowa gałąź medycyny, zwana „anti-aging”, zajmująca się profilaktyką procesu starzenia. Co zatem robić aby zachować młodość na dłużej?

Dieta

Restrykcyjna dieta – jak dotąd to najpewniejszy sposób na dłuższe i zdrowsze życie. W czasach Wielkiego Kryzysy w USA średnia długość życia wzrosła z 57,1 lat w roku 1929 do 63,3 w 1932. Jak to możliwe, że stan zdrowia Amerykanów poprawił się tak znacząco i to w czasie recesji? Kryzys sprzyja zdrowiu z kilku powodów. Mniej pracujemy, więcej śpimy, mamy mniej pieniędzy na używki, takie jak papierosy czy alkohol a także na ulubione przysmaki. Badania na myszach wykazały, że zwierzęta, które jadły 70 proc. tego co pozostałe, żyły aż o jedną trzecią dłużej! Podobnie jest u ludzi. Naukowcy odkryli, dlaczego szczupłe osoby żyją dłużej. Komórki tłuszczowe, wraz z upływem czasu wydzielają coraz więcej czynników prozapalnych, których nadmiar prowadzi do szybszego starzenia się organizmu. Dotyczy to także dzieci. U tych otyłych drastycznie wzrasta liczba zachorowań na choroby układu krążenia i cukrzycę typu 2, bo dzieci te po prostu szybciej się starzeją. W Kanadzie najmłodsze dziecko zagrożone chorobami układu krążenia miało zaledwie 4 lata!

Aktywność fizyczna

Badania z udziałem stulatków pokazały, że sędziwego wieku dożywają osoby, które przez całe życie były aktywne fizycznie. Każdy, nawet umiarkowany wysiłek, pobudza mięśnie do pracy. Dzięki temu pozostają silne i elastyczne zapewniając płynność ruchów i prawidłową postawę ciała. Ruch sprzyja  spalaniu tłuszczu i zachowaniu prawidłowej masy ciała. Obniża poziom glukozy i cholesterolu, redukuje nadciśnienie.  Pobudza także wydzielanie enzymów i przyspiesza proces trawienia. Ponadto wzmacnia układ krwionośny, oddechowy i kostny. Dla naszego organizmu szczególnie ważna jest aktywność na świeżym powietrzu. W trakcie wysiłku fizycznego szybciej oddychamy, w rezultacie pobieramy więcej tlenu a pozbywamy się dwutlenku węgla. Pobudzeniu ulega cały układ krążenia. Organizm szybciej przyswaja produkty spożywcze i łatwiej wydala produkty przemiany materii. A to poprawia funkcjonowanie wszystkich narządów.

Relaks

Osoby żyjące w przewlekłym stresie częściej chorują i szybciej się starzeją. Pod wpływem chronicznego stresu w organizmie utrzymuje się wysoki poziom kortyzolu i adrenaliny. Może to prowadzić do problemów żołądkowych, bezsenności, pogorszenia pamięci a nawet przyczyniać się do chorób układu krążenia. Dlatego nie można dopuszczać do tego, aby stres się kumulował. Osoby pogodne i zadowolone z siebie oraz z życia wyglądają młodziej i, jak pokazują badania, dłużej zachowują siły witalne. Bardzo ważna jest też odpowiednia ilość snu. W trakcie snu organizm regeneruje się i naprawia uszkodzenia komórek powstałe w ciągu dnia. Z tkanek usuwane są toksyny i produkty przemiany materii. Zapotrzebowanie na sen jest kwestią indywidualną. Osoby młode i w średnim wieku do pełnego zregenerowania sił fizycznych i psychicznych potrzebują zwykle 7-8 godzin snu na dobę. Ważna jest nie tylko jego ilość ale i jakość. Kilka godzin twardego snu regeneruje lepiej niż 10 godzin snu płytkiego.

Trening umysłu

Znakomite zdolności intelektualne i pamięć to efekt treningu. Dlatego warto je ćwiczyć rozwiązując krzyżówki, łamigłówki czy ucząc się słówek. Pamięci nie służy monotonia. Im więcej miejsc i ludzi poznajemy, im bogatsze są nasze zainteresowania i im więcej czytamy, tym jest ona sprawniejsza. Największym wrogiem zdolności umysłowych jest nuda.

Wyniki badań

W ramach programu PolStu 2001 naukowcy przeanalizowali historię życia 350 polskich stulatków. Większość z nich była szczupła, nie przejadała się i do późnej starości zachowała aktywność umysłową i fizyczną. I co istotne, było wśród nich więcej osób z wyższym wykształceniem niż wśród całej populacji. Tak jest w każdym kraju – poziom wykształcenia ma związek z długością życia. Jest nawet ważniejszy niż poziom zamożności. Być może sprzyja zdrowiu i długiemu życiu dlatego, że daje wiedzę jak je osiągnąć. Norman Anderson, autor książki „Emocjonalna długowieczność” wskazuje, że na proces starzenia się ma wpływ 6 czynników: wykształcenie, status majątkowy, chęć do działania, wiara, poczucie sensu życia i pozytywne emocje. To właśnie one są podstawą do budowania bliskich związków z innymi ludźmi oraz odporności na stres.

Starzenie to proces, który dotyczy każdego z nas. Ale to, kiedy pojawią się jego sygnały, jest sprawą indywidualną. Między ludźmi w każdym wieku istnieją ogromne różnice w stanie zdrowia i sprawności organizmu, wyglądzie. Na uwarunkowania genetyczne, jak na razie, nie mamy wpływu. Możemy natomiast zmienić swój styl życia. Nie zatrzymamy procesu starzenia, możemy go jednak opóźnić.


^{Artykuły zamieszczone na portalu Medyczny Poznań nie mogą zastąpić wizyty u specjalisty. Tylko porada lekarza udzielona po uprzednim wywiadzie lekarskim i przeprowadzonym badaniu może być podstawą bezpiecznego i skutecznego leczenia.}