Choroby serca to jedna z najczęstszych przyczyn zgonów we współczesnym świecie. Według danych GUS w 2006 roku w Polsce ponad 44 procent zgonów spowodowanych było niewydolnością układu krążenia. Lekarze podkreślają, że pomimo nowoczesnych metod diagnostyki i leczenia oraz świadomości społeczeństwa na temat czynników ryzyka, schorzenia serca stają się kluczowym problemem cywilizacyjnym. Zawałem serca w medycynie określa się martwicę fragmentu mięśnia sercowego powstałą w wyniku jego niedokrwienia. Pozbawione tlenu i składników odżywczych komórki serca obumierają prowadząc do uszkodzeń, które mogą wywołać bardzo poważne następstwa z zatrzymaniem pracy serca włącznie.
Przyczyny
W większości przypadków (w zależności od źródła danych od 85 do 90%) przyczyną zawału jest zakrzep, który powoduje zamknięcie światła naczynia wieńcowego odpowiedzialnego za doprowadzanie krwi do mięśnia sercowego. Jest to najbardziej krytyczny i najniebezpieczniejszy skutek choroby wieńcowej, w wyniku której na ścianach naczyń krwionośnych nawarstwiają się tzw. blaszki miażdżycowe. Pęknięcie zalegającej płytki miażdżycowej doprowadza do powstania skrzepliny, która może być przyczyną zamknięcia przepływu krwi i w konsekwencji całkowitej niedrożności tętnicy wieńcowej. Wówczas niedokrwiony i niedotleniony fragment narządu ulega martwicy.
Do czynników, które mogą inicjować pęknięcie blaszki miażdżycowej należą stres emocjonalny, duży wysiłek fizyczny O rozwijającej się chorobie wieńcowej często świadczą bolesność w pobliżu klatki piersiowej. Przyczyną odczuwalnego dyskomfortu jest blaszka miażdżycowa, która utrudnia obieg krwi w naczyniach krwionośnych wywołując objawy bólowe. Niestety wczesne zmiany miażdżycowe w tętnicach nie zakłócają znacznie krążenia i często problemy wieńcowe są przez pacjenta niezauważalne. Wówczas nierzadko zawał staje się pierwszą oznaką rozwijającego się schorzenia.
Czynniki ryzyka.
Na dolegliwości związane z chorobą wieńcową narażone są w szczególności osoby otyłe, palące papierosy, cierpiące z powodu hipercholesterolemii, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, a także osoby uwarunkowane genetycznie (np. rodzice dotknięci chorobą wieńcową). Schorzenie to częściej dotyka mężczyzn aniżeli kobiety.
Niepokojące symptomy
Do dolegliwości, których nie należy bagatelizować
gdyż mogą świadczyć o zawale należy przede wszystkim ból w okolicach klatki piersiowej, umiejscowiony za mostkiem, który może promieniować pomiędzy łopatki i ramiona, w pobliże żuchwy a nawet brzucha. Nasze obawy powinien wzbudzić w szczególności, jeżeli utrzymuje się przez dłuższy czas (powyżej 20 min.) i nie ustępuje po podaniu nitrogliceryny. Objawom bólowym często towarzyszą kołatanie serca, nudności, uczucie niepokoju, duszności i poty.
Zdarza się jednak i tak, o czym nie wolno zapominać, iż zawał serca daje zupełnie atypowe objawy, np. brak albo nieznaczne dolegliwości bólowe (bezbólowa postać zawału).
Terapia Leczenie zawału opiera się przede wszystkim na bezzwłocznym udrożnieniu tętnicy sercowej. Prawidłowy obieg krwi może zostać przywrócony metodami farmakologicznymi oraz za pomocą zabiegów chirurgicznych.
Terapia farmakologiczna zazwyczaj opiera się na podawaniu pacjentowi leków fibrynolitycznych, które mają doprowadzić do rozpuszczenia skrzepliny wewnątrz naczyń krwionośnych. Efektem ich stosowania ma być przywrócenie optymalnej drożności naczyń wieńcowych. W leczeniu zawału stosuje się ponadto kurację lekami z grupy beta- brokerów. Jej celem jest spowolnienie aktywności tzw. układu współczulnego, co z kolei przyczynia się do zmniejszenia zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen. Terapia beta- blokerami kontynuowana jest wiele lat po przebytym zawale jako skuteczny środek leczenia w chorobie niedokrwiennej serca. Wskazane jest również podawanie pacjentowi nitrogliceryny w celu rozszerzenia naczyń wieńcowych i uśmierzeniu bólów wieńcowych. W zależności od potrzeb pacjenta stosowane są leki przeciwbólowe, a także podawany jest tlen w celu ułatwienia oddychania.
Zdaniem kardiologów wskazane jest, aby osoby po przebytym zawale przyjmowały regularnie dawkę 100 g aspiryny dziennie, która zmniejsza ryzyko kolejnego incydentu kardiologicznego. Współczesna kardiologia dysponuje szeregiem zabiegów, które wykazują wysoką skuteczność w leczeniu zawału serca. Coraz powszechniej w Polsce wykonywana jest tzw. angioplastyka tętnic wieńcowych (PTCA, PCI) zwana również balonikowaniem, której celem jest poszerzenie niedrożnych naczyń wieńcowych. Aby uchronić tętnicę wieńcową przed ponownym zapadnięciem lekarz może podjąć o umieszczeniu w jej wnętrzu stentu podtrzymującego ściany naczynia. Do zabiegu pacjent jest kwalifikowany przez lekarza kardiologa po uprzednim badaniu.
Artykuły zamieszczone na portalu Medyczny Poznań nie mogą zastąpić wizyty u specjalisty. Tylko porada lekarza udzielona po uprzednim wywiadzie lekarskim i przeprowadzonym badaniu może być podstawą bezpiecznego i skutecznego leczenia.
