Piękna pogoda, kwitnące drzewa i trawniki nie potrafią cieszyć alergików. Wiedzą oni bowiem, że zamiast upajać się wiosną będą kichać, kaszleć i przecierać zaczerwienione oczy   Słowo alergia, z greckiego allon argon, oznacza zmieniony, odbiegający od normy sposób reagowania. Nazwa dobrze obrazuje chorobę. Alergia bowiem to nadwrażliwość, inny od standardowego sposób reagowania na alergeny (patrz tabela poniżej). A lekarze najczęściej uściślają, iż to nieprawidłowy przejaw odporności, charakteryzujący się uszkodzeniem własnych tkanek w wyniku typowej reakcji odpornościowej.             

Kto i dlaczego choruje

Alergia, chociaż zaobserwowana już w średniowieczu, dopiero w XX wieku zaczęła być diagnozowana na masową skalę. Dziś, w XXI wieku zakłada się, że  co piąta osoba ma katar sienny, co szósta zmiany skórne, a co 20 napady pokrzywki w wyniku choroby. Mimo wielu badań nadal nie ma pewności co do przyczyny tej choroby. Wiele wskazuje na to, że ma ona podłoże genetyczne. Duże znaczenie ma również środowisko. Ogromną rolę w rozpowszechnieniu się alergii odgrywa zanieczyszczenie  środowiska. Nie bez znaczenia są też produkty, które  na co dzień używamy w domu np. preparaty czyszczące, aerozole, kosmetyki. Alergię dość łatwo zdiagnozować. Zaraz po kontakcie z alergenem obserwuje się m.in.: napady kichania, wycieki z nosa, łzawienia, swędzenia oczu, duszności, świszczący oddech, świąd, zaczerwienienie czy bąble na skórze. Niektóre alergie ujawniają się w wieku niemowlęcym (głównie pokarmowe i skórne), inne w dziecięcym np. astma, jeszcze inne w wieku dojrzewania, dorosłym życiu, a część może się pojawić nawet w podeszłym wieku.  

Metody diagnozowania

Aby stwierdzić czy potwierdzić alergię możemy wykonać: - testy skórne (na skórę nakłada się alergeny w niskim stężeniu i obserwuje. Zaczerwienienie oraz jego wielkość pokazują czy jesteśmy i jak bardzo uczuleni na dany alergen) - badanie stężenia immunoglobuliny IgE we krwi. - dieta eliminacyjna (eliminuje się z menu po kolei produkty i obserwuje reakcję organizmu. Metoda ta stosowana jest przy alergii pokarmowej) - badanie spirometryczne (pomiar ilości wydychanego i wdychanego powietrza - przy diagnozie astmy) - wziewne testy prowokacyjne (pod kontrola lekarza następuje kontakt z alergenem. Chorobę potwierdza najczęściej skurcz oskrzeli i obrzęk śluzówek nosa ) - inne często wzbudzające kontrowersje metody diagnozy to m.in.: test leukocytotoksyczny, test Vega, uszno-sercowy, biorezonans, analiza włosa.  

Leczenie

Gdy badania potwierdzą i zostaje ustalony rodzaj alergii - czas na leczenie. Niestety nie jest łatwo wyleczyć alergika, często jedynie pomaga się złagodzić objawy choroby. Czasem aby normalnie żyć trzeba zmienić styl życia. Czasem pomaga odczulania. Katar sienny można leczyć lekami przeciwobrzękowymi, przy astmie podaje się najczęściej środki rozszerzające oskrzela i leki przeciwzapalne. Osoby cierpiące na poważne odczyny alergiczne na pokarm powinny nosić ze sobą strzykawki z adrenaliną. Dzieci ze skłonnością do uczuleń dobrze jest zaopatrzyć w naszywki na ubrankach z informacją o chorobie i numerem telefonu do lekarza. Środowisko medyczne uważa też, że wielką pomocą jest edukacja zarówno chorych - aby wiedzieli jak postąpić gdy będą mieli nasilenie choroby, jak i zdrowych - aby potrafili pomóc w razie potrzeby choremu.    

Aleksandra Tomżyńska

 

Alergeny:

Najbardziej pospolite alergeny oraz objawy po zetknięciu się z nimi alergika:       - odchody roztoczy kurzu domowego: astma, katar sienny.     - pyłki traw i drzew: katar sienny, astma.     - zarodniki pleśni: katar sienny, astma.     - składniki sierści zwierząt domowych: katar sienny, astma, zmiany skórne.     - jedzenie: produkty mleczne, jaja, ryby, orzeszki ziemne, owoce (np. truskawki),     a także leki (np. z penicyliną): objawy żołądkowo-jelitowe, pokrzywka, obrzęk naczyniowy, anafilaksja.     - jady os i pszczół: pokrzywka, anafilaksja.  

Kalendarz Pyleń:

Uproszczony kalendarz pylenia najczęściej uczulających Polaków roślin, drzew i krzewów (alergie układu oddechowego).