Nareszcie upragniony urlop! Wczasy wykupione, walizki spakowane, pozostaje jedynie dojechać na miejsce wypoczynku... Wsiadamy do samochodu i zaczyna się koszmar. Dla wielu osób to zdecydowanie najgorsza część wakacji. Na chorobę lokomocyjną cierpi co piąty statystyczny obywatel naszego kraju, a zatem 20% Polaków doświadcza przykrych dolegliwości zawiązanych z podróżowaniem.

Jak powstaje?

Mówiąc o chorobie lokomocyjnej, najczęściej mamy na myśli dolegliwości związane z jazdą samochodem lub autobusem. Warto jednak przypomnieć, że choroba może również ujawnić się podczas jazdy pociągiem, lotu samolotem czy rejsu statkiem (choroba morska jest odmianą choroby lokomocyjnej). Skutków choroby lokomocyjnej doswiadczamy, gdy na nasze ciało działają siły przyspieszenia o róznych kierunkach lub gdy tracimy kontakt wzrokowy z linią horyzontu. W takim przypadku ośrodek równowagi, zlokalizowany w uchu wewnętrznym, przesyła do mózgu informacje sprzeczne z bodźcami wzrokowymi rejestrowanymi przez oczy. Szczególnie podatne na wystąpienie choroby lokomocyjnej są dzieci oraz osoby starsze. Układ nerwowy dziecka nie jest jeszcze w pełni rozwinięty i nie potrafi poradzic sobie z integracja wielu sprzecznych ze sobą informacji. Podobnie jest u osób starszych. Zmiany zwiazane z procesem starzenia wpływają na przekaźnictwo nerwowe pomiedzy narządami zmysłów a mózgiem, który scala napływające informacje. Z biegiem lat proces ten nie przebiega juz tak sprawnie jak w młodości.

Jakie jest jej podłoże?

Wedłu medycznej klasyfikacji chorób, choroba lokomocyjna, czyli kinetoza, należy do kręgu dolegliwości określanych jako zawroty głowy. Kinetoza należy do zaburzeń czynnościowych, związana jest z upośledzeniem funkcjonowania układu nerwowego. U jej podłoża nie występują jakiekolwiek zmiany anatomiczne czy strukturalne. Stąd też, wielu lekarzy uważa, że za wystąpienie objawów choroby lokomocyjnej odpowiezialne są takie aspekty emocjonalne jak napiecie nerwowe czy stres. Świadczyć o tym może fakt, że pewne złagodzenie przykrych objawów występuje w przypadku gdy chory jest w coś mocno zaangażowany, np. w rozmowę z towarzyszami podróży.

Jakie są objawy?

Do najczęstszych objawów choroby lokomocyjnej należą ogólne złe samopoczucie, zawroty głowy, zmęczenie. Niekiedy pojawiają sie tez nudności a nawet wymioty. Sprzyjają im wysoka temperatura, intensywne zapachy, spożycie obfitego posiłku lub alkoholu. Choroba lokomocyjna potrafi być bardzo dokuczliwa. Dolegliwości z nią związane potrafią niekiedy skutecznie zniechęcic do jakichkolwiek podrózy. Z obawy przed wystąpieniem nudności i wymiotów, część osób jest w stanie zrezygnować z upragnionego wyjazdu. Nie jest to jednak schorzenie niebezpieczne dla zdrowia, a jego objawy ustępują wkrótce po zakończeniu podróży. Sporadycznie przy bardzo silnych wymiotach dojść może do odwodnienia organizmu i związanych z nim omdleń. Nie sa to jednak przypadki częste. Tymniemniej ważne jest uzupełnienie płynów po zakończeniu podróży. Najlepsza bedzie niegazowana woda mineralna, w cięższych wypadkach mozna sięgnąć po specjalne roztwory nawadniające dostepne na receptę (Gastrolit, Saltoral).

Jak jej zapobiec?

Jak wiadomo, lepiej zapobiegać niż leczyc. Choroba lokomocyjna nie musi zepsuć ci wyjazdu. Jeżeli więc cierpisz z powodu dolegliwości związanych z podróżowaniem wypróbuj kilka sprawdzonych sposobów aby zminimalizować ich skutki. Oto one:

1. Siadaj przodem do kierunku jazdy


2. W trakcie podróży staraj się nie wyglądać przez boczna szybę – szybko migające przed oczami obrazy nasilają dolegliwości; dobrze jest skupić wzrok na stabilnym punkcie np.linii horyzontu


3. W autobusie i pociagu siadaj jak najdalej od osi kół, w samolocie wybierz miejsce w okolicy skrzydeł, najlepiej przy ich przedniej krawedzi


4. Przed podróżą pozostań na czczo lub zjedz jedynie lekki posiłek, nie pij napojów gazowanych oraz pobudzających perystaltyke jelit (np. herbaty mietowej)


5. W trakcie podróży pij niegazowana wodę mineralną lub czarną herbatę; napoje powinny być letnie


6. Jesli to możliwe wybierz pozycje półleżącą, pod głowe podłóz poduszkę tak, aby zapewnić jej stabilnej podparcie


7. Uchyl okno i w miarę mozliwości rób częste odpoczynki na świeżym powietrzu


8. Dobrze wypocznij i wyspij sie przed podróżą


9. Jezeli wystapia mdłości zamknij oczy i powoli, głęboko oddychaj, otwórz okno i zaczerpnij świeżego powietrza


10. Zaopatrz sie w torebki foliowe na wypadek gdyby wystąpiły wymioty

Gdy te metody nie skutkuja sięgnij po specjalne leki. Podstawowym środkiem w leczeniu choroby lokomocyjnej jest dimenhydrat, w Polsce dostepny w postaci popularnego leku Aviomarin. 1 tabletkę należy wziąć 30 minut przed podróżą. W trakcie dłuższej podróży lub w wypadku wyjatkowo silnych objawów, mozna zarzyć do 3 tabletek na dobę. Stosowanie leku nie jest wskazane u dzieci poniżej 5. roku życia a także u osób z chorobami krążenia i jaskrą. Nie powinny go zażywac również kobiety w ciąży. Aviomarin może powodowac senność dlatego nie jest polecany dla kierowców.  Innym lekiem zwalczającym dolegliwości zwiazane z chorobą lokomocyjną jest prometazyna zawarta w leku Diphergan. Środek ten może być stosowany nawet u dzieci od 1. roku życia. Dostepny jest na receptę. 1 tabletke należy wziąć 30 minut przed podróżą, kolejną, jeżeli to konieczne, po 8 godzinach. W aptekach dostepne sa także leki ziołowe takie jak np. Avioplant czy Lokomotiv, których głównym składnikiem sa ekstrakty roślinne. Mozna równiez siegnąć po leki homeopatyczne np. Cocculine. W sprzedaży pojawiły sie oststnio specjalne plastry na nadgarstki, stosowane w medycynie chińskiej, działające na stosowne punkty akupresurowe.

Bon Voyage!