Współcześnie antybiotyki stanowią skuteczne narzędzie w leczeniu wielu chorób, które jeszcze kilkadziesiąt lat temu powodowały śmierć setek tysięcy osób. Niemniej jednak niewłaściwe ich stosowanie może być przyczyną występowania szeregu działań niepożądanych. Dlatego aby zapewnić skuteczność i bezpieczeństwo ich przyjmowania konieczne jest podporządkowanie się poniższym zasadom.

Wirusy są odporne na antybiotyki

Podobnie jak grypa, większość przeziębień, na które cierpimy podczas jesieni i zimy są wywołane przez wirusy. Natomiast antybiotyki są środkami stosowanymi podczas leczenia zakażeń bakteryjnych, które pozostają nieskuteczne w walce z wirusami. Dlatego nie ma powodu, aby żądać od lekarza albo farmaceuty wydania antybiotyku za każdym razem, gdy dopada nas zwykła infekcja wirusowa.

Antybiotyk tylko na receptę

Nigdy nie stosuj antybiotyku bez porozumienia z lekarzem. Tylko specjalista może podjąć decyzję o konieczności zastosowania kuracji antybiotykami. Przyjmowanie leków „w ciemno" nie tylko może nie pomóc, ale wręcz wywołać reakcje niepożądane. Nieracjonalna antybiotykoterapia może doprowadzić do osłabienia odporności organizmu, problemów trawiennych z powodu zniszczenia naturalnej flory jelitowej, a nawet uzyskania przez bakterie odporności na antybiotyk. Dlatego nawet jeśli wydaje ci się, że dopadła cię ta sama choroba co poprzednio, bez konsultacji z lekarzem nie stosuj antybiotyków, które pozostały po ostatniej kuracji.

Przyjmuj antybiotyki zgodnie ze wskazaniami lekarza

Istotnym czynnikiem decydującym o skuteczności antybiotykoterapii jest przyjmowanie wskazanych leków regularnie, w określonych przez lekarza odstępach czasu i przez oznaczoną liczbę dni. Zdyscyplinowanie pacjenta do stosowania leku niemalże z zegarkiem w ręku jest uzasadnione tym, iż takie postępowanie gwarantuje utrzymanie odpowiedniego poziomu substancji w organizmie.

Niedopuszczalne jest przyjmowanie leków krócej aniżeli zalecił to lekarz. Odstawienie antybiotyków niezwłocznie po tym, jak poczujemy się lepiej jest nieuzasadnione. Tym sposobem możemy doprowadzić do szybkiego nawrotu choroby, która tylko pozornie ustąpiła.

Nie zmieniaj postaci leku

Antybiotyki często są dostępne w formie łatwych do połknięcia kapsułek, wewnątrz których znajduje się substancja czynna. Niestety pacjenci nierzadko przed połknięciem wysypują zawartość z osłonki, która ma chronić substancję przed strawieniem zanim ta dotrze do żołądka albo rozgniatają tabletki. Wówczas może zdarzyć się tak, że „do celu" trafi mniejsza dawka substancji. Dlatego jeśli producent wyraźnie na to nie zezwolił nie zmieniaj postaci leku.

Antybiotyk popijaj wodą

Specjaliści podkreślają, że najbezpieczniej jest popijać antybiotyki wodą. Soki, w szczególności cytrusowe, mogą wchodzić w reakcje osłabiając jego działanie. Podobnie działają przetwory mleczne. Dlatego lepiej  nie ułatwiać sobie przełknięcia tabletki mlekiem, jogurtem czy kefirem. Zaleca się, aby podczas antybiotykoterapii nabiał spożywać w pewnym odstępie czasowym od przyjęcia leku.

Uwaga na posiłki

Niektóre rodzaje antybiotyków mogą wchodzić w reakcje z pokarmami. Dlatego określone środki należy przyjmować w pewnym odstępie od posiłków (przed lub po), inne z kolei bez obaw można stosować podczas jedzenia. W związku z tym zanim rozpoczniemy leczenie zapytajmy o tę kwestię lekarza albo poszukajmy tych informacji na ulotce.  

Jeśli zauważysz niepokojące objawy ponownie udaj się do lekarza

Jeżeli po kilku dniach przyjmowania antybiotyku  nie następuje poprawa warto ponownie odwiedzić lekarza. Może się zdarzyć tak, że szczep bakterii, który wywołał chorobę jest odporny na przepisany antybiotyk. Wówczas konieczna będzie zmiana preparatu.

Aby uniknąć stosowania niewłaściwego antybiotyku, przed przepisaniem leku warto wykonać tzw. ANTYBIOGRAM. Jest to badanie mikrobiologiczne na podstawie, którego określa się stopień wrażliwości danej bakterii na antybiotyk. Wynik badania pozwala ustalić jaki lek najskuteczniej pokona szczep bakterii, który wywołał chorobę.
 
Bezzwłocznej konsultacji z lekarzem wymagają również reakcje niepożądane na dany antybiotyk w postaci wysypki, mdłości, biegunki czy wymiotów. Choć zdarza się to rzadko niektóre osoby są uczulone na antybiotyki. Wówczas należy zaprzestać przyjmowania leku, gdyż może on wywołać niebezpieczny dla życia wstrząs anafilaktyczny.

Zwróć uwagę na inne leki

Antybiotyki mogą wchodzić w interakcje z innymi lekami, które mogą obniżyć ich skuteczność. Należy odstawić przede wszystkim preparaty żelaza oraz leki stosowane na nadkwaśność żołądka (mleczko na nadkwaśność czy węgiel aktywowany). Należy również pamiętać, iż antybiotyki obniżają skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych. Dlatego zanim lekarz wypisze receptę poinformuj go o przyjmowanych przez ciebie lekach. Pomimo iż, witaminy to samo zdrowie, lekarze zalecają ich przyjmowanie dopiero po zakończonej antybiotykoterapii. Po ukończonej kuracji preparaty witaminowe pomagają odbudować obniżoną odporność, natomiast w jej trakcie mogą wzmacniać chorobotwórcze bakterie i tym samym ograniczać działanie antybiotyków.

Zrezygnuj z alkoholu

Nawet niewielka ilość alkoholu w połączeniu z antybiotykami może wywołać groźne dla zdrowia i życia reakcje. Zatem na czas przyjmowania leków warto bezwzględnie zrezygnować z alkoholowych napojów.

Zadbaj o florę bakteryjną

Niestety przyjmowanie antybiotyków niszczy nie tylko bakterie, będące źródłem choroby, ale również te dobre, dzięki którym nasz organizm prawidłowo funkcjonuje. Dlatego aby odbudować utraconą florę jelitową po zakończonej kuracji warto sięgnąć po preparaty zawierające żywe kultury bakterii kwasu mlekowego, które pomogą uniknąć zaburzeń w pracy układu pokarmowego (mdłości, biegunka, bóle brzucha).

Kobiety przyjmujące antybiotyki narażone są na wystąpienie infekcji grzybiczych pochwy. Aby uniknąć tego rodzaju komplikacji można w trakcie kuracji stosować dopochwowe środki probiotyczne o właściwościach przeciwgrzybicznych.