Słuchając kolejnych doniesień na temat świńskiej grypy można odnieść wrażenie, że wkrótce czeka nas epidemia na nie spotykaną dotąd skalę. Sprawdź ile w tych informacjach prawdy, a ile medialnego szumu.

Grypa

Grypa jest wirusową chorobą zakaźną. Wirusy, w tym także grypy, to organizmy z pogranicza materii organicznej i nieorganicznej. Wirusy nie oddychają, nie jedzą ani nie wydalają. Ich budowa chemiczna jest bardzo prosta. Wirus to po prostu białkowa kapsuła z zamkniętym wewnątrz  RNA. Wirus grypy ma trzy podtypy - A, B i C. Każdy z typów dzieli się dalej na różnego rodzaju odmiany. Wirus typu A atakuje zarówno ludzi, jak i zwierzęta. Może wywołać pandemię, to znaczy epidemie na obszarze przynajmniej dwóch kontynetów. Nazwa A/H1N1 używana do oznaczania tzw. świńskiej grypy nie jest precyzyjna. Do A/H1N1 należą bowiem także wirusy powodujące zwykłą grypę sezonową. Dlatego dla określenia wirusa świńskiej grypy Światowa Organizacja Zdrowia przyjęła nazwę A/H1N1/v.

Szczepienia

Nie można nabyć odporności przeciwko wirusom, ponieważ geny w nich zawarte ulegają nieustannym mutacjom. Pozwala to na oszukanie systemu odpornościowego, który nie rozpoznaje, że miał juz do czynienia z podobnym wirusem. Dlatego za każdym razem chorujemy tak, jakbyśmy nigdy wcześniej nie przechodzili grypy. Co zatem robią wirusy, aby oszukać organizm? W nauce nazywane jest to skokiem antygenowym. Na czy polega ten proces? Kiedy dwa wirusy dostaną się w tym samym czasie do tej samej komórki, ich materiał genetyczny ulega wymieszaniu, w efekcie czego powstaje trzeci wirus. Wytworzone wcześniej przez układ odpornościowy przeciwciała są w jego obliczu nieskuteczne. Dlatego możemy mieć grypę w październiku, a w listopadzie znów zachorować, ponieważ wirus uległ mutacji. Z tego powodu bardzo ciężko opracować skuteczną szczepionkę.  Wymiana materiału genetycznego między dwoma wirusami nie jest nawet konieczna aby doszło do mutacji - wirusy potrafią dokonywać także mutacji wenętrznych. Zmiany w sekwencji nukleotydów w RNA skutkują zmienioną budową kapsuły wirusa. Układ odpornościowy przestaje wtedy rozpoznawać wroga. Z opisanych wyżej powodowów nie wynaleziona dotąd szczepionki przeciwko swińskiej grypie. Prace nadal trwają. Pod koniec roku na rynek ma wejść kilka szczepionek. Powstaje pytanie czy warto się zaszczepić, biorąc pod uwagą narastającą odporność wirusów? Szczepienie zwykłą szczepionką przeciw grypie nie chroni przed zachorowaniem na jej „świńską" odmianę.  Zwieksza jednak odporność na tyle, że nie zapadniemy na grypę sezonową, która mogłaby przygotować grunt dla „świńskiej" mutacji.

Jak rozpoznać A/H1N1/v?

Objawy świńskiej grypy nie różnią się od objawów sezonowej. Jeżeli występuje gorączka (powyżej 38 stopni), kaszel przy braku kataru, ogólne osłabienie organizmu, brak apetytu, pojawiają się nudności, wymioty oraz biegunka z pewnością dopadła nas grypa. Pozostaje pytanie, którego typu. Zarażenie świńską grypą mogą potwierdzić wyłącznie badania laboratoryjne. Nawet jeśli ich wynik jest pozytywny, nie ma powodów do paniki. Większość przypadków świńskiej grypy przebiega łagodnie i nie wymaga hospitalizacji. Ponad połowa pacjantów dochodzi do siebie w ciągu tygodnia, i to bez przyjmowania leków przeciwwirusowych. Jak dotąd, wskaźnik śmiertelności z powodu wirusa grypy typu A/H1N1/v wynosi 0,7% i jest niższy niż przy grypie sezonowej.

Jak walczyć z A/H1N1/v?

Każda grypa, również świńska, niesie ryzyko powikłań. Osobom, u których lekarz spodziewa się gorszego przebiegu choroby, podaje się leki przeciwwirusowe. Ich skuteczność nie jest jednak spektakularna. Leki te działają gdy poda się je w ciągu 48 godzin od momentu pojawienia się pierwszych objawów. Po ich zastosowaniu, w grupie osób dorosłych i młodzieży po 13 roku życia, stwierdzono skrócenie czasu trwania choroby zaledwie o jeden dzień. Istnieje jednak skuteczny sposób walki z świńską grypą. Tom Jefferson - lekarz pracujący dla Cochrane Collaboration - międzynarodowej organizacji badającej skuteczność i bezpieczeństwo różnych terapii twierdzi, że nie warto inwestować w drogie i obarczone skutkami ubocznymi metody leczenia. Zamiast tego zaleca niezwykle prostą metodę walki z grypą. Tą metodą jest po prostu dokładne mycie rąk. Nie tylko skutecznie chroni przed zarażeniem wirusem A/H1N1/v, ale też każdym innym wirusem grypy oraz ponad dwustoma innymi czynnikami chorobotwórczymi.